Những sự cố sức khỏe nhỏ như sốt nhẹ, đứt tay, bỏng pô xe hay đau bụng thường xảy ra bất ngờ, không báo trước. Trong những lúc đó, một tủ thuốc gia đình được chuẩn bị chu đáo giúp bạn xử lý kịp thời ngay tại nhà, giảm bớt lo lắng và tránh phải chạy đôn đáo tìm hiệu thuốc giữa đêm. Tuy nhiên, một tủ thuốc tốt không phải là tủ chứa thật nhiều thuốc, mà là tủ có đúng những thứ cần thiết, được sắp xếp khoa học và bảo quản đúng cách.
Nguyên tắc xây dựng tủ thuốc gia đình
Trước khi nghĩ đến việc mua gì, bạn cần nắm vài nguyên tắc nền tảng. Tủ thuốc nên đặt nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng và xa tầm với của trẻ nhỏ. Chỉ nên dự trữ những thuốc thông dụng cho các triệu chứng nhẹ, không tích trữ thuốc kê đơn còn thừa để dùng tùy tiện. Mỗi món nên giữ nguyên bao bì gốc kèm tờ hướng dẫn để dễ tra cứu liều dùng. Định kỳ kiểm tra để loại bỏ thuốc hết hạn và bổ sung thứ đã dùng hết là việc không thể thiếu.
Nhóm thuốc giảm đau và hạ sốt
Đây là nhóm cơ bản nhất mọi nhà nên có. Thuốc hạ sốt giảm đau thông dụng giúp xử lý các cơn sốt, đau đầu, đau răng hay đau cơ thường gặp. Bạn nên có cả dạng viên cho người lớn và dạng siro hoặc gói bột cho trẻ em nếu nhà có con nhỏ, vì liều của trẻ tính theo cân nặng và khác hẳn người lớn. Lưu ý quan trọng là không dùng cùng lúc nhiều sản phẩm chứa cùng hoạt chất hạ sốt, vì dễ dẫn đến quá liều gây hại gan mà không hề hay biết.
Nhóm thuốc tiêu hóa
Rối loạn tiêu hóa là tình huống rất hay gặp, đặc biệt sau những bữa ăn lạ hoặc khi thời tiết thay đổi. Tủ thuốc nên có vài món xử lý các vấn đề này:
- Thuốc kháng axit: giảm nhanh cảm giác ợ nóng, đầy bụng do dư axit dạ dày.
- Dung dịch bù nước điện giải: cực kỳ quan trọng khi bị tiêu chảy hoặc nôn nhiều, giúp tránh mất nước.
- Men tiêu hóa và men vi sinh: hỗ trợ khi đầy bụng khó tiêu hoặc sau đợt dùng kháng sinh.
- Thuốc chống nôn nhẹ: hữu ích khi say tàu xe hoặc buồn nôn thông thường.
Với tiêu chảy, điều quan trọng nhất không phải là cầm tiêu ngay mà là bù đủ nước, nên dung dịch bù điện giải luôn nên có sẵn.
Dụng cụ và vật tư sơ cứu
Một tủ thuốc hoàn chỉnh không chỉ có thuốc uống mà còn cần vật tư xử lý vết thương ngoài da. Bạn nên trang bị bông gạc vô trùng, băng cá nhân nhiều kích cỡ, băng cuộn, băng dính y tế, dung dịch sát khuẩn để rửa vết thương, và một lọ nước muối sinh lý để rửa mắt hoặc làm sạch vết bẩn. Kéo nhỏ, nhíp gắp dằm, nhiệt kế và một đôi găng tay sạch cũng rất hữu ích. Với gia đình hay nấu nướng, một tuýp thuốc bôi bỏng nhẹ giúp xử lý nhanh những vết bỏng pô hay bỏng dầu thường gặp.
Nhóm thuốc cảm, ho và dị ứng
Cảm lạnh, ho và sổ mũi là những phiền toái theo mùa. Tủ thuốc nên có thuốc giảm triệu chứng cảm cúm, thuốc ho phù hợp với loại ho, nước muối sinh lý để nhỏ mũi và súc họng. Một loại thuốc kháng dị ứng cũng nên có sẵn để xử lý các phản ứng như nổi mề đay, ngứa, hắt hơi do dị ứng thời tiết hay thức ăn. Tuy nhiên, cần nhớ rằng phần lớn cảm ho thông thường do virus sẽ tự khỏi, nên các thuốc này chỉ giúp dễ chịu hơn chứ không rút ngắn bệnh, và tuyệt đối không tự ý dùng kháng sinh.
Những lưu ý an toàn không thể bỏ qua
Sở hữu tủ thuốc đầy đủ đi kèm trách nhiệm sử dụng đúng. Luôn đọc kỹ liều dùng trước khi cho bất kỳ ai uống, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi. Không dùng thuốc của người lớn cho trẻ bằng cách bẻ đôi viên một cách áng chừng. Ghi số điện thoại cấp cứu và cơ sở y tế gần nhất dán ngay trên tủ để dùng khi khẩn cấp. Quan trọng hơn cả, hãy hiểu rằng tủ thuốc gia đình chỉ dành cho những tình huống nhẹ. Khi xuất hiện dấu hiệu nặng như sốt cao không hạ, khó thở, đau ngực, chảy máu không cầm được hay co giật, đừng cố tự xử lý mà phải đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.
Một tủ thuốc gia đình được chuẩn bị tốt giống như một người bạn đáng tin trong những lúc bất ngờ. Nó không thay thế bác sĩ, nhưng giúp bạn ứng phó bình tĩnh với những sự cố nhỏ và biết khi nào cần tìm đến sự trợ giúp chuyên môn. Dành chút thời gian rà soát và bổ sung tủ thuốc hôm nay là cách bạn chăm sóc cả gia đình một cách chủ động.