Tìm hiểu sinh lý bệnh học tiểu không kiểm soát ở người cao tuổi

Tiểu tiện kiểm soát bình thường đòi hỏi sự toàn vẹn giải phẫu và chức năng của đường tiết niệu dưới, chức năng nhận thức và thể chất đầy đủ, động lực và môi trường phù hợp. Các bệnh lý về giải phẫu và sinh lý của đường tiểu dưới, cũng như các yếu tố thần kinh, tâm thần, sự lão hóa và môi trường, góp phần vào sinh lý bệnh học của của chứng tiểu không kiểm soát ở người cao tuổi. Các yếu tố tham gia vào quá trình tiểu tiện bình thường gồm:

Hệ thần kinh tham gia điều khiển quá trình đi tiểu

Hệ thần kinh trung ương gồm :

– Não trung tâm hệ thần kinh của hệ tiết niệu, trung tâm kiểm soát đi tiểu ở vùng thái dương, gửi tín hiệu đến ức chế cơ chóp bàng quang detrusor để không cho cơ detrusor co bóp trừ khi đến thời điểm thích hợp về không gian-thời gian để đi tiểu; tín hiệu của não đến bàng quang qua hai trạm trung gian là thân não và tủy sống.

– Thân não: tại cầu não có vùng trung tâm tiểu tiện (pontine micturition center-PMC) điều phối vận động bàng quang và cơ thắt sao cho khi cơ chóp bàng quang co thắt thì cơ thắt niệu đạo giãn ra để đi tiểu. Trung tâm tiểu tiện bị ảnh hưởng bởi cảm giác. Khi bàng quang đầy, thụ thể nhận cảm sức căng bề mặt cơ detrusor sẽ truyền tín hiệu qua cầu não lên vỏ não, giúp nhận biết bàng quang đầy và có nhu cầu đi tiểu, não sẽ gửi tín hiệu ức chế xuống cầu não để ức chế bàng quang co thắt cho đến khi đến nơi đi tiểu. Khi thích hợp về không gian và thời gian để đi tiểu não sẽ gửi tín hiệu kích thích xuống cầu não cho phép mở cơ thắt niệu đạo và co bóp cơ chóp bàng quang để đi tiểu. Phản xạ này được tập luyện từ nhỏ đến khi trẻ 3-4 tuổi mới hoàn thiện.

– Tủy sống: trung gian giữa thân não và tủy sống cùng.Tủy sống cùng: ở vùng thắt lưng thấp, là trung tâm phản xạ cùng, chịu trách nhiệm co bóp cơ chóp bàng quang.

Hệ thần kinh ngoại biên:

thần kinh tự động (hệ giao cảm và phó giao cảm) và thần kinh bản thể, nằm ngoài hệ thần kinh trung ương.

– Hệ giao cảm khi hoạt động (thông qua các sợi thần kinh alpha- adrenergic từ dây thần kinh hạ vị) nó làm co cơ thắt trong niệu đạo để giữ nước tiểu và làm thư giãn bàng quang để chứa nước tiểu (pha đổ đầy) mà không làm tăng áp lực lên thụ thể cảm nhận áp suất trên cơ detrusor, đồng thời ức chế hệ phó giao cảm.

– Hệ thần kinh phó giao cảm: khi hoạt động (thông qua các sợi thần kinh cholinergic từ dây thần kinh chậu) kích thích cơ detrusor co bóp, ngay trước khi có kích thích của hệ phó giao cảm thì hệ giao cảm bị ức chế để cơ thắt trong niệu đạo mở ra, kèm theo đó là ức chế thần kinh bản thể để mở cơ thắt vân niệu đạo.

– Thần kinh bản thể: khi hoạt động (thông qua các sợi thần kinh cholinergic từ dây thần kinh thẹn) điều khiển theo ý muốn hoạt động của co cơ thắt vân niệu đạo ngoài và các cơ vùng hoành chậu.

Hoạt động tiểu tiện:

Quy trình hoạt động tiểu tiện bao gồm hai pha đổ đầy và tống xuất nước tiểu. Trong pha đổ đầy, áp lực bàng quang luôn duy trì ở mức thấp (<15 cm H2O) đồng thời cổ bàng quang luôn luôn đóng kín. Khi dung tích bàng quang tăng lên từ 150 đến 350ml áp lực trong bàng quang bắt đầu tăng cao, bắt đầu có cảm giác buồn tiểu. Trong pha tống xuất, cơ detrusor co thắt và áp suất trong bàng quang tăng lên (60-120cm H2O) cho đến khi nó vượt quá sức đề kháng niệu đạo (đã được làm giảm ngay trước khi co thắt cơ detrusor bàng quang) lúc này dòng nước tiểu chảy ra và bàng quang tống xuất hết nước tiểu. Quá trình tiểu tiện đòi hỏi phải có sự phối hợp nhịp nhàng giữa tăng hay giảm trương lực cơ bàng quang và việc giãn hay co 2 cơ thắt trong và cơ thắt ngoài.

Sức đề kháng của niệu đạo bao gồm các yếu tố: Cơ  thắt trong (cơ trơn- tạo ra kiểm soát liên tục), trương lực cơ trơn niệu đạo, các sợi cơ vân trong thành niệu đạo và vùng quanh niệu đạo, sự áp kín của niêm mạc niệu đạo, các cân- cơ vùng hoành chậu (cơ thắt vân ngoài- tạo ra cơ chế kiểm soát phụ); ngoài ra ở nam giới có sự tham gia của tuyến tiền liệt, ở nữ giới là sự bình thường cấu trúc của âm đạo- cổ tử cung-tử cung cũng tham gia vào sự kiểm soát.

Tư vấn miễn phí từ chuyên gia : 0971.597.862 -

0971.759.862

Tư vấn 24/7
chat-active-icon
chat-active-icon